Báo cáo Triển vọng Dân số thế giới năm 2022 vừa được Liên hợp quốc công bố, dự báo dân số toàn cầu sẽ tăng lên xấp xỉ 8 tỷ người vào ngày 15/11 năm nay và tăng lên 8,5 tỷ người vào năm 2030. Chưa lúc nào hành tinh xanh phải tiếp nhận đông đúc dân cư như lúc này.
Mỗi năm, Trái đất
đón thêm khoảng 80 triệu dân, tức mỗi ngày, có khoảng 220.000 người ra
đời. So với thời điểm 200 năm trước, ước tính dân số thế giới chưa đến 1
tỷ người thì nay, con số đó đã hơn 7 tỷ. Đường cong dân số tăng nhanh
đã trở thành mối lo lớn do vô số vấn đề sinh thái xã hội ngày càng trở
nên nghiêm trọng và đáng báo động. Với những ai lo lắng cho tác động của
dân số đối với môi trường, nhất là lo sợ trước tình trạng biến đổi khí hậu,
một câu hỏi được đặt ra: Phải chăng, trái đất đang quá tải trước sức
chứa con người? Có cách nào để bảo vệ hành tinh khi con số kia vẫn ngày
một tăng lên?
Có thể thấy, một trong những điểm đáng quan tâm là gia tăng dân số đã
gây sức ép rất lớn tới tài nguyên thiên nhiên và môi trường Trái đất do
khai thác quá mức các nguồn tài nguyên phục vụ cho các nhu cầu của con
người. Gia tăng dân số cơ học tạo ra các nguồn thải, trong đó, có rác
thải nhựa nói chung và rác thải nhựa đại dương đang là mối lo chung của
toàn cầu. Cảnh tượng túi ni lông, đồ nhựa xô bờ chỉ là khúc “dạo đầu”
của câu chuyện ô nhiễm trầm trọng dưới lòng đại đương. Và nguyên nhân
chủ yếu bắt nguồn từ đất liền.
Hàng tấn nhựa bị loại bỏ mỗi năm, ngập tràn khắp mọi nơi khiến đất ô
nhiễm, sông ô nhiễm, bờ biển, bãi biển và đại dương chìm trong ô nhiễm.
Mỗi năm, thế giới thải ra 300 triệu tấn rác thải nhựa, gần 1/3 số túi ni
lông con người thải ra không được thu gom và xử lý. Hơn 9,1 tỷ tấn rác
thải nhựa đang tích tụ trên Trái đất. Tính trung bình, mỗi phút thế giới
tiêu thụ 1 triệu chai nhựa… 8 triệu tấn nhựa đi vào lòng đại dương.
Rác thải nhựa gia tăng với một tốc độ đáng kinh ngạc. Ước tính tới
năm 2025, số lượng rác thải nhựa sẽ tăng lên 20 lần, tức là khoảng 160
tấn nhựa. Rác thải nhựa và túi ni lông thải ra môi trường đang tăng lên
theo cấp số nhân. Chúng đang từng ngày, từng giờ tàn phá, hủy diệt môi
trường sống của con người và cả thế giới động vật, đặc biệt là sinh vật
biển. Cũng giống như các mối đe dọa khác của môi trường đối với con
người, cơn khủng hoảng ô nhiễm nhựa là do chính con người gây ra và hậu
quả cũng chính là con người phải hứng chịu.
Những nghiên cứu khoa học đã chỉ ra, vi hạt nhựa ẩn chứa các nguy cơ
đến phổi, đường hô hấp. Khi hạt vi nhựa hòa vào nguồn nước, chúng sẽ hấp
thụ chất độc trong nước và trở nên cực kỳ độc. Cá, chim và nhiều loài
thủy sinh khác nhầm lẫn là thực phẩm và ăn vào. Vì đặc tính không tan và
khó phân hủy nên có hàng nghìn phân tử hạt vi nhựa bị tích lại trong cơ
thể thực vật, động vật. Sau đó đến lượt chúng bị ăn theo chuỗi thức ăn,
và con người là... "bến đỗ" cuối cùng trong hành trình của nhựa ở hình
hài hạt vi nhựa. Tùy thuộc vào giới tính và độ tuổi, mỗi năm, mỗi người
đưa vào cơ thể 39.000 tới 52.000 hạt vi nhựa. Nếu tính cả các phân tử
nhựa trong không khí, con số này có thể từ 74.000 - 121.000 hạt.
Với những hành động tiêu cực nhân loại đang ứng xử với môi trường
sống, chúng ta đang mắc nợ sinh thái. Và hôm nay, nếu món nợ đó không
được trả, sẽ tích tụ lại, trở thành gánh nặng lớn, đẩy thế hệ tương lai
vào một cuộc “khủng hoảng sinh thái” - một cụm từ đã được các chuyên gia
môi trường nhắc đến nhiều trong thời gian gần đây.
Và lúc đó, liệu Trái đất có đủ chứa và nuôi hết 10 tỷ người dân hay
không? Có lẽ, chính cách sống của con người mới là điều kiện tiên quyết
cho sự sống còn của hành tinh. Hạn chế tiêu thụ và tránh lãng phí là
những phương cách bảo vệ môi trường hữu hiệu nhất.
Trong nguy cơ luôn có cơ hội. Và lúc này là cơ hội để mỗi người trên
Trái đất cần thay đổi tư duy về lợi ích, hạnh phúc, mối quan hệ giữa cá
nhân - cộng đồng và cả những nguy cơ đe dọa cuộc sống của cá nhân mình
để cùng nhau xây dựng nên một xã hội tốt đẹp hơn.
Một Trái đất khỏe hơn bắt đầu từ sống xanh và hơn hết nó phải trở thành “mệnh lệnh” từ tư duy, nhận thức tới mọi hành động!
Phương Anh
Nguồn: https://baotainguyenmoitruong.vn/menh-lenh-song-xanh-342962.html